บทความ 06 · อ่านประมาณ 8 นาที
Passive income ต้องมีเท่าไรถึงเรียกว่าอิสรภาพทางการเงิน
ในบทความนี้
Passive income หรือรายได้ที่ไม่ต้องลงแรงทำงานโดยตรงทุกครั้ง มักมาพร้อมภาพนอนอยู่ริมทะเลแล้วเงินโอนเข้าบัญชีเอง
ถ้าเริ่มลงทุนด้วยภาพนั้น อาจผิดหวังเมื่อพบว่ารายได้จากสินทรัพย์ต้องใช้เวลา ต้องดูแล และมีเดือนที่ไม่ได้เงินเลย
บทความนี้ตอบสองคำถาม วัดความคืบหน้าอย่างไร และ passive income มีต้นทุนอะไรบ้าง
วัดความคืบหน้าแบบเกม CASHFLOW
ในเกม CASHFLOW ผู้เล่นออกจากวง Rat Race ได้เมื่อ
รายได้จากสินทรัพย์ต่อเดือน > รายจ่ายรวมต่อเดือน
ในชีวิตจริง เราหยิบแนวคิดนี้มาทำเป็นตัวชี้วัดง่าย ๆ สำหรับวางแผนได้
สัดส่วนอิสรภาพ = เงินจากสินทรัพย์ที่เหลือให้ใช้หลังจ่ายภาระและกันสำรองต่อเดือน ÷ รายจ่ายส่วนตัวรวมต่อเดือน
ถ้ารายจ่ายเดือนละ 38,000 บาท และเงินสดสุทธิจากสินทรัพย์ 3,800 บาท สัดส่วนคือ 10% แปลว่าสินทรัพย์จ่ายรายจ่ายแทนเราได้ราวหนึ่งในสิบ โดยไม่นับภาระของสินทรัพย์ที่หักในตัวตั้งแล้วซ้ำในรายจ่ายส่วนตัว
ตัวเลขนี้ใช้ดูทิศทางว่าเราขยับเข้าใกล้เป้าหรือไม่ ไม่ใช่มาตรฐานที่ยืนยันว่าเลิกทำงานหรือเกษียณได้ การวางแผนเกษียณจริงต้องดูเรื่องอื่นด้วย เช่น อายุ ค่ารักษาพยาบาล เงินเฟ้อ ความมั่นคงของรายได้แต่ละแหล่ง และเงินก้อนที่มีอยู่
ข้อผิดพลาดที่พบได้: นับรายได้ แต่ไม่นับต้นทุน
ลองดูคอนโดปล่อยเช่าในตาราง วางแผนเงินสด นี้ (ตัวเลขสมมติ)
| รายการต่อเดือน | บาท |
|---|---|
| ค่าเช่าที่ได้รับ | 12,000 |
| ค่าส่วนกลาง | −1,200 |
| ดอกเบี้ยเงินกู้ | −5,500 |
| เงินต้นที่ผ่อน | −3,500 |
| เงินสดคงเหลือก่อนกันสำรอง | 1,800 |
| กันเงินไว้ในบัญชีตัวเองสำหรับซ่อมแซมและช่วงห้องว่าง | −1,300 |
| เงินที่เหลือให้จัดสรรได้ | 500 |
ถ้าดูแค่ค่าเช่า จะรู้สึกว่ามีรายได้เดือนละ 12,000 บาท แต่เงินที่นำไปใช้อย่างอื่นได้จริงหลังวางแผนแล้วเหลือ 500 บาท
สองเรื่องที่ควรเข้าใจเกี่ยวกับตารางนี้
เงินกันสำรอง 1,300 บาท ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจริง เป็นเงินที่เราย้ายไปเก็บไว้ในบัญชีของตัวเอง ยังไม่ได้จ่ายให้ใคร เดือนไหนมีค่าซ่อมหรือไม่มีผู้เช่า จึงค่อยใช้เงินก้อนนี้จ่ายค่าซ่อมหรือภาระของห้อง การกันไว้ก่อนช่วยให้เดือนที่มีเรื่องไม่ทำให้เงินส่วนตัวสะดุด
ตารางนี้ไม่ใช่การคำนวณกำไรทางบัญชี เงินต้นไม่ใช่ค่าใช้จ่ายทางบัญชี เงินกันสำรองก็ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายที่เกิดจริง และตารางยังไม่ได้รวมค่าใช้จ่ายจริงอื่น ๆ ค่าเสื่อมราคา และภาษีเงินได้จากค่าเช่า ถ้าอยากรู้ว่าการลงทุนนี้มีกำไรแค่ไหน ต้องคำนวณแยกอีกแบบ และเรื่องภาษีควรตรวจกับกรมสรรพากรหรือผู้เชี่ยวชาญภาษี
เวลาคิดสัดส่วนอิสรภาพ ใช้เงินที่เหลือให้จัดสรรได้หลังกันสำรองแล้ว จะเป็นตัวเลขที่ระมัดระวังกว่า
Passive income มีต้นทุนที่ไม่ได้อยู่ในตาราง
เวลา ห้องเช่าต้องหาผู้เช่า ตอบเรื่องซ่อม ตามค่าเช่า ธุรกิจต้องมีคนดูแล หุ้นปันผลต้องติดตามว่าบริษัทยังแข็งแรงไหม ถ้าจ้างคนอื่นทำ ก็มีค่าจ้างเพิ่ม
ความเสี่ยง ห้องอาจว่างนานกว่าที่กันไว้ ผู้เช่าอาจค้างค่าเช่า บริษัทอาจลดหรืองดปันผล ดอกเบี้ยเงินกู้อาจขึ้น
สภาพคล่อง สินทรัพย์ที่ให้กระแสเงินสดหลายชนิดขายออกได้ช้า หรืออาจต้องขายต่ำกว่าราคาที่หวังถ้าต้องการเงินเร็ว
ทุนตั้งต้น ส่วนใหญ่ต้องมีเงินก้อนแรก หรือต้องกู้ ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงอีกชั้น (ดู หนี้เพื่อบริโภค หนี้เพื่อสร้างรายได้ และการทดสอบก่อนกู้)
คำว่า passive จึงหมายถึง "ไม่ต้องแลกด้วยชั่วโมงทำงานโดยตรงทุกชั่วโมง" มากกว่า "ไม่ต้องทำอะไรเลย"
สองทางที่ทำได้พร้อมกัน
สัดส่วนอิสรภาพขยับได้จากสองฝั่ง
- เพิ่มตัวตั้ง ค่อย ๆ สะสมสินทรัพย์ที่ให้เงินสดสุทธิเป็นบวกหลังกันสำรองแล้ว
- ลดตัวหาร คุมรายจ่ายรวม โดยเฉพาะภาระผูกพันระยะยาว
ลองเทียบสองทาง ทางแรกซื้อคอนโดปล่อยเช่าอีกห้องที่ให้เงินเหลือจัดสรรเดือนละ 500 บาท ทางที่สองลดรายจ่ายได้เดือนละ 3,000 บาท
การลดรายจ่ายทำให้เงินเหลือเพิ่ม 3,000 บาทต่อเดือน เทียบกับ 500 บาทจากคอนโดในตัวอย่าง คิดเป็นหกเท่าของส่วนเพิ่ม ไม่ต้องก่อหนี้ใหม่ และลดเป้าหมาย passive income ที่ต้องไปให้ถึงด้วย ทั้งสองทางไม่ได้ขัดกัน แต่ควรรู้ว่าทางไหนให้ผลกับตัวเลขของเรามากกว่า ส่วนคนที่รายจ่ายเหลือแต่รายจ่ายจำเป็นแล้ว การเพิ่มรายได้อาจเป็นทางที่ตรงกว่า
มองให้ครบก่อนเริ่ม
อิสรภาพทางการเงินเป็นเป้าหมายระยะยาว ไม่มีใครรับประกันได้ว่าจะไปถึงเมื่อไร ขึ้นกับรายได้ รายจ่าย ผลตอบแทน และเหตุการณ์ที่ควบคุมไม่ได้ สิ่งที่ควบคุมได้คือการวัดตัวเลขให้ถูก และตัดสินใจทีละครั้งอย่างรู้ตัว
แนวคิด Financial Freedom Begins With Financial Responsibility ก็มาจากตรงนี้ เริ่มจากรับผิดชอบตัวเลขของตัวเองก่อน
คำถามที่พบบ่อย
passive income ต้องมีเท่าไรถึงพอ
ในเกม CASHFLOW เงื่อนไขออกจาก Rat Race คือรายได้จากสินทรัพย์มากกว่ารายจ่ายรวมต่อเดือน ในชีวิตจริงใช้เป็นจุดอ้างอิงได้ แต่ตัวเลขที่พอสำหรับแต่ละคนต้องคิดเผื่อรายจ่ายที่เพิ่มตามเงินเฟ้อ อายุ และความเสี่ยงของแต่ละแหล่งรายได้
ดอกเบี้ยเงินฝากนับเป็น passive income ไหม
นับได้ เป็นรายได้จากสินทรัพย์ แต่ควรดูว่าหลังภาษีและเงินเฟ้อแล้ว อำนาจซื้อยังเพิ่มอยู่หรือไม่
ควรเริ่มจากสินทรัพย์ไหน
ขึ้นกับเป้าหมาย เงินทุน ระยะเวลา และความสามารถรับความเสี่ยง ดูคำถามที่ควรถามก่อนเลือกใน ความรู้การลงทุน: ถามอะไรก่อนเลือกสินทรัพย์
