บทความ 01 · อ่านประมาณ 8 นาที
CASHFLOW Game คืออะไร? ฝึกอ่านงบและตัดสินใจเรื่องเงินผ่านบอร์ดเกม
ในบทความนี้
ถ้าเห็นกระดาน CASHFLOW ครั้งแรก อาจนึกว่าเป็นเกมเศรษฐีอีกแบบหนึ่ง ทอยลูกเต๋า ซื้อทรัพย์สิน แล้วใครเงินเยอะสุดก็ชนะ
กติกาจริงต่างออกไป ในเกมนี้ ผู้เล่นทุกคนเริ่มที่วงในที่เรียกว่า Rat Race และจะย้ายออกไปวงนอก (Fast Track) ได้ก็ต่อเมื่อรายได้จากสินทรัพย์ต่อเดือนมากกว่ารายจ่ายรวมต่อเดือน การออกจาก Rat Race ยังไม่ใช่การชนะเกม เป็นแค่การผ่านด่านแรก
บทความนี้อธิบายว่าเกมนี้คืออะไร เล่นอย่างไร และใช้ฝึกอะไรเรื่องเงินได้บ้าง
CASHFLOW คือเกมอะไร
CASHFLOW เป็นบอร์ดเกมการเงินที่ Robert Kiyosaki และ Kim Kiyosaki สร้างขึ้น Robert คือผู้เขียน Rich Dad Poor Dad หรือ พ่อรวยสอนลูก ในฉบับภาษาไทย
The Rich Dad Company อธิบายว่าเกมนี้เป็นทั้งกิจกรรมเรียนรู้การเงินส่วนบุคคลและเกมจำลองการลงทุน สิ่งที่เกมให้ฝึกเป็นแนวคิดเดียวกับในชุดหนังสือ Rich Dad เช่น ความต่างระหว่างสินทรัพย์กับหนี้สิน การอ่านงบการเงินส่วนบุคคล และรายได้จากสินทรัพย์
เล่นอย่างไร (ภาพรวม)
รายละเอียดกติกาต่างกันไปตามรุ่นของเกม ส่วนนี้จึงเล่าเฉพาะโครงหลัก เวลาเล่นจริงให้ยึดคู่มือของรุ่นที่ใช้
ผู้เล่นแต่ละคนได้อาชีพหนึ่ง พร้อมงบการเงินของอาชีพนั้น มีเงินเดือน รายจ่ายรายเดือน และหนี้ เช่น หนี้บ้าน หนี้รถ หนี้บัตรเครดิต ก่อนเริ่มเล่น ผู้เล่นเลือกความฝันของตัวเองไว้
ด่านแรก: Rat Race (วงใน)
แต่ละตาจะเจอเหตุการณ์ต่าง ๆ เช่น
- โอกาสซื้อหุ้น อสังหาริมทรัพย์ หรือธุรกิจ มีทั้งดีลเล็กและดีลใหญ่
- รายจ่ายที่ไม่ได้วางแผนไว้
- สถานการณ์ตลาดที่ทำให้ราคาสินทรัพย์ขึ้นหรือลง
- วันรับเงินเดือน
- เหตุการณ์ชีวิต เช่น ตกงาน
ผู้เล่นออกจาก Rat Race ได้เมื่อรายได้จากสินทรัพย์ (passive income) มากกว่ารายจ่ายรวมต่อเดือน
ด่านที่สอง: Fast Track (วงนอก)
เมื่อออกจาก Rat Race ผู้เล่นย้ายไปวงนอก ซึ่งมีดีลขนาดใหญ่ขึ้น เป้าหมายเพื่อชนะเกมอยู่ที่ด่านนี้ และต้องดูตามคู่มือของรุ่นที่ใช้ ตัวอย่างจากคู่มือภาษาไทยฉบับหนึ่งที่ตรวจ กำหนดว่าผู้เล่นชนะเมื่อซื้อความฝันของตัวเองได้ หรือเพิ่มกระแสเงินสดต่อเดือนได้อีก $50,000 บน Fast Track โดยเป็นคนแรกที่ทำได้ตามเงื่อนไขของคู่มือ
สามเรื่องที่ควรเข้าใจให้ตรง
ออกจาก Rat Race ไม่เท่ากับชนะ
ด่านแรกวัดว่ารายได้จากสินทรัพย์จ่ายรายจ่ายแทนเราได้หรือยัง ด่านที่สองวัดว่าเราไปถึงเป้าหมายที่ตั้งไว้ได้หรือไม่ ในชีวิตจริงก็คล้ายกัน มีรายได้พอจ่ายรายจ่ายเป็นเรื่องหนึ่ง ไปถึงเป้าหมายชีวิตเป็นอีกเรื่องหนึ่ง
ดีลใหญ่หรือดีลเล็ก ต้องดูตัวเลขของดีลนั้น
ก่อนรับดีลไหน ผู้เล่นควรดูอย่างน้อยสามอย่าง เงินดาวน์หรือเงินสดที่ต้องจ่ายตอนซื้อ กระแสเงินสดรายเดือนที่ดีลนั้นเพิ่มหรือลด และเงินสดที่เหลือหลังซื้อพอรับเหตุการณ์ไม่คาดคิดไหม ดีลที่ดูน่าสนใจแต่ใช้เงินสดจนหมดอาจทำให้ต้องกู้หรือขายของในจังหวะที่ไม่ดี
ดวงกำหนดโอกาส แต่เราเป็นคนเลือก
ลูกเต๋ากำหนดว่าจะเจออะไร ส่วนการซื้อหรือไม่ซื้อ กู้หรือไม่กู้ ขายเมื่อไร เป็นการตัดสินใจของผู้เล่น
เกมนี้ฝึกอะไรเรา
| สิ่งที่ทำในเกม | เทียบกับเรื่องเงินจริง |
|---|---|
| เลือกความฝันก่อนเริ่ม | ตั้งเป้าหมายก่อนเลือกเครื่องมือ |
| กรอกงบทุกครั้งที่มีธุรกรรม | อ่านงบรายรับรายจ่ายและงบดุลของตัวเอง |
| ตัดสินใจกู้ซื้อสินทรัพย์ | ดูว่าหนี้ก้อนใหม่กระทบกระแสเงินสดรายเดือนอย่างไร |
| เลือกหุ้น อสังหาฯ หรือธุรกิจ | เข้าใจว่าสินทรัพย์แต่ละแบบให้ผลต่างกัน |
| เจอเหตุการณ์ตกงาน | ความสำคัญของเงินสำรองและสภาพคล่อง |
อีกเรื่องที่เกมช่วยได้ คือได้เห็นอารมณ์ของตัวเองตอนต้องตัดสินใจ ความลังเลตอนต้องลงเงินก้อนใหญ่ หรือความเสียดายตอนปล่อยดีลไป โดยไม่มีเงินจริงเสียหาย
สิ่งที่เกมไม่ได้ทำ
เกม CASHFLOW เป็นเกมจำลองสำหรับฝึกคิด ตัวเลขและดีลถูกทำให้ง่ายกว่าชีวิตจริงมาก เรื่องภาษี ค่าธรรมเนียม และเวลาที่ต้องใช้ดูแลสินทรัพย์ ล้วนซับซ้อนกว่าในเกม การชนะในเกมจึงไม่ได้รับประกันผลการลงทุนหรืออิสรภาพทางการเงินในชีวิตจริง หน้า FAQ ของ The Rich Dad Company เองก็เขียนไว้ว่าการลงทุนทุกแบบมีความเสี่ยง
อยากลองเล่นในไทย
มีสองทางหลัก เล่นกับเพื่อนเองโดยใช้คู่มือของรุ่นที่มี หรือเข้าเวิร์กช็อปที่มีผู้ดำเนินกิจกรรมช่วยชวนคิดระหว่างเล่น ซึ่งเป็นสิ่งที่ CASHFLOW Club Thailand ทำอยู่ อ่านต่อได้ที่ CASHFLOW Club Thailand: เวิร์กช็อปเกม CASHFLOW เป็นอย่างไร
คำถามที่พบบ่อย
ต้องมีพื้นฐานการเงินก่อนเล่นไหม
ไม่ต้อง เกมเริ่มจากงบการเงินง่าย ๆ และผู้เล่นค่อย ๆ เข้าใจไปพร้อมกับการเล่น
เล่นนานแค่ไหน
หน้า CASHFLOW ของ The Rich Dad Company ระบุว่าคนที่เล่นครั้งแรกอาจใช้ 3–4 ชั่วโมง และเร็วขึ้นเมื่อคุ้นกติกา
ออกจาก Rat Race แล้วถือว่าชนะไหม
ยังไม่ชนะ ผู้เล่นต้องไปทำเป้าหมายบน Fast Track ให้ได้ตามที่คู่มือของรุ่นที่ใช้กำหนด
ต้องอ่านพ่อรวยสอนลูกก่อนไหม
ไม่จำเป็น แต่ถ้าอ่านมาก่อนจะเชื่อมโยงได้เร็วขึ้น ดู พ่อรวยสอนลูก: แนวคิดหลักและจุดที่คนมักอ่านคลาดเคลื่อน
